Astma – opis, rozpoznanie, leczenie.
Astma (inaczej dychawica) to przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych wywołująca nadreaktywność oskrzeli, która prowadzi do napadów duszności i kaszlu, występujących najczęściej w nocy i rano. U podłoża owych napadów leży wydzielanie przez komórki układu oddechowego licznych mediatorów doprowadzających do zmiennego ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych, które często ustępuje samoczynnie lub dzięki leczeniu.
Kluczowe znaczenie w etiopatogenezie astmy ma przewlekłe zapalenie, co ukierunkowuje podstawowe kierunki leczenia na szeroko pojętą terapię przeciwzapalną.
W przypadku astmy atopowej objawy choroby są wynikiem reakcji alergicznej typu natychmiastowego. W procesie tym biorą udział trzy zasadnicze składniki: alergen, swoiste przeciwciała IgE oraz komórki odpornościowe. Najczęstszymi alergenami w astmie oskrzelowej są: roztocze kurzu domowego), sierść i naskórek zwierząt, pióra ptaków domowych, pyłki i inne. Jednym z najsilniejszych czynników ryzyka wystąpienia astmy oskrzelowej jest atopia. Komórki biorące udział w procesie reakcji alergicznej to mastocyty, bazofile, eozynofile, limfocyty, monocyty, makrofagi pęcherzyków płucnych i komórki nabłonka oskrzeli.
Objawami astmy są napady duszności wywołane skurczem oskrzeli, kaszel i świszczący oddech. Objawy mogą cofać się częściowo lub całkiem, spontanicznie lub pod wpływem leków. Występuje nadreaktywność oskrzeli na różnego rodzaju czynniki środowiska zewnętrznego. Napady astmy pojawiają się w wyniku kontaktu z alergenem, w trakcie wysiłku fizycznego, podczas oddychania mroźnym powietrzem, w trakcie infekcji układu oddechowego.
Wstępne rozpoznanie można ustalić na podstawie dolegliwości. Jednak do ustalenia diagnozy niezbędne są badania dodatkowe. Najistotniejsze to: spirometria z próbą rozkurczową, prowokacyjne testy wziewne, testy skórne i poziom swoistych przeciwciał w surowicy krwi.
Leczenie w astmie jest ściśle uwarunkowane stopniem choroby. Jego najważniejszym składnikiem są różnorodne metody leczenia przeciwzapalnego. W większości metody lecznicze mają charakter objawowy i ze względu na przewlekły charakter choroby zwykle muszą być stosowane przez długi czas. Opanowanie objawów określa się mianem kontroli astmy.
Zasadnicze znaczenie w procesie leczenia ma unikanie kontaktu z czynnikami wywołującymi napad astmy u chorego. Ponieważ zwykle nie jest to wykonalne, w niektórych przypadkach stosuje się leczenie odczulające, jedną z metod immunoterapii.
Z uwagi na utrudnienia w leczeniu przyczynowym, stosuje się zazwyczaj leczenie objawowe. W leczeniu napadów astmy stosuje się leki rozkurczające oskrzela, a w długotrwałej terapii leki przeciwzapalne.
Obecnie dominującą metodą podawania leków jest metoda wziewna. Ma ona tę istotną zaletę, że minimalizuje negatywne działania niepożądane. Stosowane są inhalatory dozowane, turbuhalery, a niektórzy chorzy wykorzystują metodę podawania leków w nebulizacji. W ciężkich postaciach choroby niezbędne jest także zastosowanie leków o działaniu ogólnoustrojowym, podawanych w postaci tabletek, zastrzyków lub kroplówek.
Jeśli jesteś chory na astmę:
Unikaj alergenów - to one są przyczyną wszystkich Twoich problemów, dlatego szerokim łukiem omijaj miejsca gdzie Twój organizm może być narażony na bodźce wywołujące reakcję alergiczną.
Prowadź zdrowy tryb życia - organizm który jest w dobrej formie znacznie lepiej radzi sobie z obciążeniami jakie niesie ze sobą astma, ataki są krótsze i stają się mniej męczące dla osób, które pozostają w dobrej kondycji fizycznej. Pamiętaj, że niektóre osoby z astmą uprawiają wiele sportów wyczynowych a nawet są mistrzami w swojej dziedzinie.
Odstaw alkohol i inne używki - nawet dla zdrowych osób są one nie wskazane a co dopiero dla Ciebie. Zamień je lepiej na owoce i warzywa które zawierają dużo witamin i podnoszą Twoją odporność.
Postaw na sport – nikt nie każe Ci biegać wyczynowo, lecz zdecydowanie lepiej jest codziennie wybrać się na pół godzinny spacerek niż spędzić wieczór przed telewizorem. Dotlenienie organizmu jest bardzo ważne i ma wielki wpływ na Twoje samopoczucie i siłę witalną.